1. Tổng quan về giao dịch chứng khoán
1.1 Chứng khoán là gì?
Chứng khoán được hiểu là một bằng chứng để xác nhận quyền sở hữu hợp pháp của chủ sở hữu đó với tài sản hoặc phần vốn của công ty hay tổ chức đã phát hành. Ngoài ra, nó được thể hiện dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hay dữ liệu điện tử.
Chứng khoán bao gồm các loại như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, … Hơn nữa nó còn được coi là một phương tiện được dùng để thỏa thuận, mua bán, trao đổi. Bởi lẽ đây được xem như là hàng hóa trừu tượng có thể thay thế được và đại diện cho một giá trị tài chính.
1.2 Đặc điểm của chứng khoán
Khi nghiên cứu thị trường, chắc hẳn bạn cũng sẽ biết được chứng khoán gồm những đặc điểm sau đây:
- Tính sinh lợi: Khi đầu tư, đa số các nhà đầu tư đều mong muốn thu được lợi nhuận trong tương lai. Nguồn lợi nhuận này có được từ việc chia cổ tức cho cổ đông của các công ty hay là giá cổ phiếu tăng trên thị trường và nhà đầu tư sẽ kiếm lời nhờ vào chênh lệch giá.
- Tính rủi ro: Song song với việc sinh lời thì chứng khoán cũng là một loại tài sản tài chính mà giá trị của nó phải chịu rủi ro khá lớn. Những rủi ro này đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể kể đến như rủi ro thị trường, rủi ro lạm phát, rủi ro chính trị ….
- Tính thanh khoản: Khác với các loại tài sản khác, chứng khoán có tính thanh khoản khá cao. Điều đó được thể hiện qua khả năng mua bán trên thị trường. Trong số đó thì cổ phiếu có mức thanh khoản cao nhất.
1.3 Các loại chứng khoán trên thị trường
Hiện nay, có 3 loại chứng khoán phổ biến sau: Chứng khoán vốn, chứng khoán nợ, chứng khoán phái sinh.
1.3.1 Chứng khoán vốn
Chứng khoán vốn được biết đến nhiều nhất thông qua cổ phiếu phổ thông. Đây là loại cổ phiếu mà các nhà đầu tư cá nhân có thể mua và bán trên các sàn giao dịch. Bởi vì được xem như là cổ phiếu, thế nên nó đóng vai trò và có đặc điểm như một cổ phiếu thông thường.
Ngoài ra, chứng khoán vốn còn thể hiện quyền sở hữu của cổ đông một thực thể. Hơn nữa, vì sở hữu quyền của cổ đông nên người sở hữu được trả cổ tức nếu công ty hoạt động kinh doanh tốt, được hưởng lợi từ việc bán chênh lệch giá (mua thấp bán cao). Thậm chí, người sở hữu còn có quyền biểu quyết các hoạt động quan trọng của công ty.
![chứng khoán vốn](https://wp.vnrebates.io/wp-content/uploads/2020/09/choi-chung-khoan-4.jpg)
cổ phiếu
Còn nếu trong trường hợp công ty phá sản hay giải thể thì các cổ đông sẽ được nhận lại các khoản tiền còn lại, trong điều kiện là công ty đã thanh toán xong các khoản nợ khác.
1.3.2 Chứng khoán nợ
Chứng khoán nợ được biết đến nhiều nhất thông qua trái phiếu. Khi bạn sở hữu trái phiếu công ty, bạn mặc nhiên trở thành chủ nợ của công ty.
Ngoài trái phiếu (trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp) thì chứng khoán nợ còn được thể hiện qua chứng chỉ tiền gửi (CD) hoặc chứng khoán được thế chấp. Ngoài ra, đối với khoản tiền bạn gửi ngân hàng, thì sổ tiết kiệm cũng có thể được xem là chứng khoán nợ.
Nói một cách dễ hiểu thì hình thức đầu tư này được thể hiện qua số tiền cho vay, lãi suất, kỳ hạn, gia hạn… Một khi xác lập quyền sở hữu đối thì mặc nhiên bạn sẽ được công ty xác nhận trách nhiệm hoàn trả.
Ngoài ra, chủ sỡ hữu sẽ được trả lãi thường xuyên, cho dù tình hình kinh doanh của công ty tốt hay xấu. Hơn nữa, khi này bạn sẽ được ưu tiên thanh toán trong trường hợp công ty phá sản.
1.3.2 Chứng khoán phái sinh
Đây là hình thức phức tạp hơn so với hai loại chứng khoán trên. Hiện nay, trên thị trường Việt Nam đã có giao dịch chứng khoán phái sinh. Tuy nhiên, việc giao dịch đó phụ thuộc giá vào chỉ số VN30.
Ngoài ra, hình thức đầu tư phái sinh này còn được thể hiện qua hợp đồng quyền chọn. Tức là bạn sẽ có quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán.
Cùng với những cơ hội thì chứng khoán phái sinh cũng tồn tại mức rủi ro cao hơn rất nhiều so với các hình thức khác.
Xét về mức độ rủi ro giảm dần ta sẽ dễ dàng nhận thấy như sau:
- Rủi ro nhất: Chứng khoán phái sinh
- Rủi ro: Chứng khoán vốn – cổ phiếu.
- Ít rủi ro nhất: Chứng khoán nợ – trái phiếu
Hiện tại thị trường cổ phiếu vẫn là kênh đầu tư được nhiều người lựa chọn nhất. Tiếp đến là thị trường phái sinh cũng nhận được nhiều sự tin tưởng của các traders. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu vẫn chưa thật sự phát triển nở rộ so với hai loại hình kia.
2. Thị trường chứng khoán là gì?
2.1 Phân loại thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán được chia thành 2 loại:
- Thị trường sơ cấp: đây là nơi cổ phiếu lần đầu phát hành ra công chúng từ công ty cổ phần, nhằm giúp công ty có thể huy động vốn trên thị trường giao dịch;
- Thị trường thứ cấp: đây là nơi cổ phiếu được mua bán lại sau khi phát hành sơ cấp. Vậy nên, sẽ không có tiền mới được sinh ra, mà chỉ là thay đổi quyền sở hữu cổ phiếu giữa người mua và người bán.
2.2 Các tổ chức trên thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán được xem là nơi giao dịch mua bán, trao đổi cổ phiếu hay trái phiếu thông qua môi giới là các Công ty chứng khoán.
Ngoài ra, thị trường Việt Nam còn được quản lý bởi các Cơ quan như: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).
Bên cạnh đó, khi nhắc đến thị trường Việt Nam thì không thể không nhắc đến Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD). VSD đóng vai trò là nơi lưu trữ các thông tin về chứng khoán.
2.3 Một số thuật ngữ cần biết khi giao dịch cần biết
Thuật ngữ | Giải thích |
Cổ phần | Nguồn vốn của một tổ chức được chia thành các phần bằng nhau. |
Cổ phiếu | Chứng chỉ được phát hành để xác nhận quyền sở hữu cổ phần. |
Cổ phiếu phổ thông | Là loại cổ phiếu xác định quyền được biểu quyết đối với các quyết định lớn của công ty và được hưởng lợi ích hay cổ tức nhưng không cố định. |
Cổ phiếu ưu đãi biểu quyết | Là loại cổ phiếu có giá trị phiếu biểu quyết cao hơn nhiều so với cổ phiếu dạng phổ thông. |
Cổ phiếu ưu đãi cổ tức | Là loại cổ phiếu xác định quyền được trả cổ tức cao hơn so với cổ phiếu phổ thông. |
Cổ phiếu ưu đãi hoàn lại | Là loại cổ phiếu xác định quyền được đơn vị phát hành hoàn vốn bất cứ khi nào theo yêu cầu hoặc theo các điều kiện được xác lập. |
Cổ đông | Là những cá nhân/tập thể sở hữu cổ phiếu. |
Cổ tức | Là khoản lợi nhuận được chia cho cổ đông sẽ nhận được hàng năm từ công ty cổ phần (bao gồm cổ tức bằng tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu). |
Cổ tức cố định | Phần lợi nhuận được chia cho cổ đông mà không phụ thuộc kết quả kinh doanh của công ty. |
Cổ tức thưởng | Phần lợi nhuận được chia cho cổ đông tùy phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty. |
Trái phiếu | Là loại chứng khoán xác nhận nghĩa vụ nợ phải trả của tổ chức phát hành. |
Chứng chỉ quỹ | Là chứng khoán được phát hành bởi các quỹ đầu tư chứng khoán. |
VN-Index | Chỉ số thể hiện biến động các cổ phiệu niêm yết trên sàn HOSE. |
HNX-Index | Chỉ số thể hiện biến động các cổ phiếu niêm yết trên sàn HNX. |
IPO | Phát hành chứng khoán lần đầu ra công chúng. |
Vốn hóa | Tổng giá trị cổ phần của các doanh nghiệp có cổ phiếu niêm yết. |
Thanh khoản | Mức độ nhanh chóng trong việc mua bán. |
Khối lượng giao dịch | Số giao dịch trong phiên. |
3. Có nên đầu tư vào thị trường chứng khoán?
Chứng khoán là một loại hình đầu tư được khá nhiều người lựa chọn để tìm kiếm thêm nguồn lợi nhuận. Tuy nhiên, để có thể thu lợi từ việc này, các nhà đầu tư cần phải học hỏi, tìm hiểu, trau dồi kinh nghiệm. Bởi lẽ bạn không thể ngồi không chờ tiền tự chảy vào tài khoản của mình được.
Nếu đầu tư vào chứng khoán, có thể bạn sẽ nhận được mức lãi suất cao hơn so với việc mang tiền tiết kiệm đi gửi ngân hàng. Vì vậy, trong số các kênh đầu tư kiếm lời hiện nay thì chứng khoán vẫn được đánh giá là một kênh khá hiệu quả.
![Có nên đầu tư vào chứng khoán](https://wp.vnrebates.io/wp-content/uploads/2020/09/mon-hoi-trong-dau-tu-chung-khoan-happy-live-420x305-1.jpg)
Có nên đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu?
Ngoài ra, theo các chuyên gia trong giới tài chính – kinh tế đánh giá thì đây cũng là một kênh đầu tư khá linh hoạt. Bởi lẽ, bạn chỉ cần có vài triệu đồng trong tay là có thể đầu tư kiếm lời. Hơn nữa việc lãi lỗ cũng được tính toán rất rõ ràng, nhanh chóng.
Thậm chí, các traders có thể dễ dàng thực hiện các giao dịch mà không mất quá nhiều thời gian và công sức. Điều đó được thể hiện qua tính thanh khoản cao.
Hơn nữa, thị trường chứng khoán Việt Nam là một thị trường khá chặt chẽ và minh bạch, được quản lý bởi nhiều cơ quan chức năng và các thành viên thị trường. Vậy nên, việc lựa chọn một kênh đầu tư minh bạch sẽ mang lại sự an tâm hơn cho các nhà đầu tư.
Tuy nhiên, hình thức đầu tư nào cũng chứa đựng những rủi ro tiềm ẩn. Vậy nên, bạn có thể cân nhắc và xem xét việc tham gia vào thị trường chứng khoán để tìm kiếm những cơ hội tăng thu nhập cho mình.
4. Thời gian giao dịch tại 3 sàn HOSE, HNX, Upcom
4.1 Thời gian giao dịch tại 3 sàn HOSE, HNX, Upcom trong năm hoặc trong tuần
Thị trường Việt Nam hiện nay gồm 3 sàn là HOSE, HNX, Upcom. 3 sàn này chỉ thực hiện giao dịch trong ngày hành chính nhà nước là từ thứ 2- thứ 6, trừ những ngày lễ tết.
Điều đó được hiểu là ngày cuối tuần (gồm thứ 7 và chủ nhật) hay những ngày lễ tết thì sẽ không giao dịch. Ngoài ra, có những trường hợp hi hữu như là gặp sự cố và quy định khẩn cấp thì cũng không thực hiện giao dịch. Ví dụ, ngày 23/01/2018 sàn HOSE bị sự cố và bị sập sàn.
Vậy nên thị trường chứng khoán sẽ giao dịch khoảng tầm 250 ngày/năm.
4.2 Thời gian giao dịch trong ngày
Hiện tại cả 3 sàn HOSE, HNX, Upcom, và chứng khoán phái sinh đều có thời gian giao dịch khá trùng khớp nhau. Tuy nhiên, giữa các sàn vẫn tồn tại 1 chút sai lệch nhưng không lớn.
Có thể thấy đối với 3 sàn HOSE, HNX, Upcom thì khi thực hiện giao dịch thỏa thuận đối với tối thiểu 20.000 cổ phiếu thì thời gian giao dịch sẽ từ 9h00 đến 15h00. Trong đó, giờ nghỉ trưa là từ 11h30 đến 13h00.
Cùng với những điểm chung đó sẽ có những khác biệt sau đây:
- Thời gian giao dịch tại sàn HOSE: Từ 9h00 đến 14h45 (trừ giờ nghỉ trưa)
- Thời gian giao dịch tại sàn HNX, Upcom: Từ 9h00 đến 15h00 (trừ giờ nghỉ trưa)
- Thời gian giao dịch chứng khoán phái sinh: Từ 8h45 đến 14h45 (trừ giờ nghỉ trưa)
Lời kết
Trong bài viết này, chúng tôi chia sẻ cùng bạn về những điều cần biết về thị trường chứng khoán. Nhìn chung, chứng khoán được xem là kênh đầu tư khá hiệu quả và được nhiều traders lựa chọn để tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên, hình thức đầu tư nào cũng đi đôi giữa lợi nhuận và rủi ro. Vậy nên bạn hãy bình tĩnh và đưa ra lựa chọn đúng đắn nhất nhé!
Theo Vnrebates